انواع انتخاب رشته
بچه ها هنگام انتخاب رشته دوگروه اصلی از رشته را در دفترچه میبینید:
الف: رشته هایی که با رتبه آزمون کنکور انتخاب میکنید
ب: رشته هایی که بر اساس سوابق تحصیلی و تراز معدل شما گزینشش انجام میشود
الف: رشته‌های با آزمون
(گزینش بر اساس رتبه و تراز کنکور)
بچه ها موقغ انتخاب رشته کنکور سراسری، دسته اول رشته‌هایی هستند که پذیرش در آن‌ها بر اساس نتیجه آزمون سراسری و اطلاعات کارنامه داوطلب انجام میشود!! در این رشته‌ها، رتبه و تراز کنکور نقش تعیین‌کننده‌ای در قبولی دارند و داوطلب باید وضعیت مجاز بودن خود را نیز بررسی کند.
اما نکته کلیدی که خیلی‌ها از آن غافل می‌شوند این است: این رشته‌ها محدودیت گروه آزمایشی دارند.یعنی بچه های تجربی فقط از رشته های خودشون میتونن انتخاب کنند و مثلا رشته های مربوط به بچه های ریاضی رو نمیتونند انتخاب کنند!!
یا مثلا برای درک بهتر، یک مثال ساده بزنیم: فرض کنید پذیرش رشته مهندسی برق در دوره روزانه دانشگاه تهران با آزمون است. در این صورت فقط متقاضیانی اجازه انتخاب این رشته را دارند که در گروه آزمایشی ریاضی شرکت کرده باشند و علاوه بر آن، مجاز به انتخاب رشته در دوره روزانه هم باشند. یعنی صرفاً داشتن نمره کافی نیست؛ باید هم در گروه درست باشید و هم شرایط مجاز بودن را داشته باشید.
نکته بسیار مهمی که باید به آن توجه کنید این است که در رشته‌های با آزمون، شما فقط می‌توانید رشته‌هایی را انتخاب کنید که متعلق به گروه آزمایشی خودتان هستند. یعنی اگر در گروه ریاضی شرکت کرده‌اید، فقط رشته‌های گروه ریاضی را می‌توانید در فرم انتخاب رشته بنویسید و حق انتخاب رشته‌های گروه تجربی، انسانی، هنر یا زبان را ندارید. این محدودیت برای همه رشته‌های با آزمون اعمال میشود و استثنایی ندارد.
به عبارت دیگر، در این مسیر رتبه شما در کنکور مستقیماً تعیین می‌کند که به کدام رشته و کدام دانشگاه راه پیدا میکنید. هرچه رتبه بهتر باشد، شانس قبولی در رشته‌های مرغوب‌تر و دانشگاه‌های معتبرتر بیشتر است.
ب: رشته‌های صرفاً با سوابق تحصیلی
گزینش فقط با معدل (بدون آزمون)
اما بچه ها دسته دوم رشته‌هایی هستند که پذیرش در آن‌ها فقط و فقط بر اساس سوابق تحصیلی انجام میشود و نمره آزمون سراسری هیچ نقشی ندارد.
در انتخاب این رشته ها شما هم میتونید از گروه آزمایشی خودتون انتخاب کنید و هم از سایر گروه ها!!!
مثلا فرض کنید شما دانش آموز تجربی هستید و رتبه شما 40هزار شده حالا شما علاوه از رشته تجربی مثلا میتونید رشته های مهندسی رو که مربوط به ریاضی ها هست را هم انتخاب کنید
اما این «سوابق تحصیلی» برای همه یکسان محاسبه نمیشود و بسته به نوع دیپلم شما متفاوت است. برای متقاضیان دیپلم شاخه نظری، ملاک پذیرش معدل کتبی دیپلم آن‌هاست. برای متقاضیان دیپلم شاخه فنی و حرفه‌ای یا کاردانش، ملاک پذیرش معدل کل دیپلم آن‌هاست. برای متقاضیان تطبیقی خارج از کشور نیز ملاک پذیرش معدل کل دیپلم آن‌هاست.
نکته مهم اینجاست که این معدل‌ها با توجه به ضریب تأثیر اعمال سوابق تحصیلی که در جدول مربوطه ذکر شده، در پذیرش اعمال می‌شوند. یعنی صرفاً عدد معدل مهم نیست، بلکه نحوه اثرگذاری آن هم طبق ضوابط مشخص تعیین میشود. برای مثال، اگر نوع دیپلم متقاضی با گروه تحصیلی که در آن پذیرش می‌گیرد متفاوت باشد، درصد اعمال معدل متفاوت خواهد بود.
مزیت بزرگ رشته‌های بدون آزمون
(آزادی کامل در انتخاب و شانس قبولی بالا)
در رشته‌های صرفاً با سوابق تحصیلی، متقاضی می‌تواند بدون توجه به نوع مدرک دیپلم و از تمامی گروه‌های آزمایشی نسبت به انتخاب رشته اقدام کند. یعنی نه لازم است در گروه خاصی شرکت کرده باشید، نه محدودیتی از نظر نوع دیپلم دارید و نه حتی شرط «مجاز به انتخاب رشته بودن» برایتان اعمال میشود.
این یعنی یک داوطلب گروه ریاضی می‌تواند هم رشته‌های بدون آزمون گروه ریاضی را انتخاب کند، هم رشته‌های بدون آزمون گروه تجربی، هم انسانی، هم هنر و هم زبان!!! و صدالبته که شانس قبولی بالایی هم دارد!!
همچنین یک داوطلب گروه تجربی هم می‌تواند رشته‌های بدون آزمون سایر گروه‌ها را در فرم انتخاب رشته خود بنویسد. این آزادی کامل باعث میشود که شانس قبولی شما به طور قابل توجهی افزایش پیدا کند، چون می‌توانید از ظرفیت‌های همه گروه‌ها استفاده کنید.
برای درک بهتر، همان مثال را ادامه می‌دهیم: فرض کنید پذیرش رشته مهندسی برق در دوره روزانه دانشگاه «ب» صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی است. در این حالت، متقاضیان تمامی گروه‌های آزمایشی مجاز به انتخاب آن خواهند بود و هیچ محدودیت گروهی یا شرط مجاز بودن برایشان وجود ندارد. دقیقاً برعکس دانشگاه «الف» که محدودیت گروه ریاضی و شرط مجاز بودن داشت.
نکته مهم دیگر اینکه حتی داوطلبانی که در کنکور شرکت نکرده یا غایب بوده‌اند نیز می‌توانند در این رشته‌ها ثبت‌نام کنند. البته اگر در کنکور ثبت‌نام کرده‌اید، نیازی به ثبت‌نام مجدد ندارید و می‌توانید از همان فرم انتخاب رشته استفاده کنید.
همه این انتخاب‌ها در همان یک فرم ۱۵۰ تایی
نکته بسیار مهمی که باید به آن توجه کنید این است که هم رشته‌های با آزمون و هم رشته‌های بدون آزمون (صرفاً با سوابق تحصیلی) را می‌توانید در همان یک فرم انتخاب رشته که ۱۵۰ کد رشته دارد، بنویسید.
یعنی نیازی نیست فرم جداگانه‌ای پر کنید یا در سامانه دیگری ثبت‌نام کنید. شما در همان یک فرم، هم می‌توانید کد رشته‌های با آزمون گروه آزمایشی خودتان را وارد کنید و هم کد رشته‌های بدون آزمون از هر گروهی که بخواهید.
این یعنی شما می‌توانید در یک فرم ترکیبی از رشته‌های با آزمون و بدون آزمون را بنویسید و شانس خود را در هر دو مسیر امتحان کنید.
مثلاً یک داوطلب گروه ریاضی می‌تواند در همان ۱۵۰ انتخاب خود، هم مهندسی برق دانشگاه «الف» (با آزمون) را بنویسد و هم مهندسی برق دانشگاه «ب» (بدون آزمون) را. حتی می‌تواند رشته‌های بدون آزمون گروه تجربی مثل اتاق عمل یا هوشبری را هم در همان فرم اضافه کند.
البته باید توجه داشته باشید که ترتیب چینش این ۱۵۰ انتخاب بسیار مهم است، چون گزینش بر اساس اولویت‌هایی که شما مشخص میکنید انجام میشود. بنابراین بهتر است رشته‌هایی که بیشتر می‌خواهید را در اولویت‌های بالاتر قرار دهید، چه با آزمون باشند و چه بدون آزمون.
کدام رشته‌ها «مرغوب‌تر» هستند و بازار کار بهتری دارند؟
از نظر بهترین مشاوران کنکور معمولا رشته های با سوابق خیلی مرغوب نیستند و رشته هایی هستند که استقبال کم است و ظرفیتشان آزمون پر نمیشود!!!! اما خب اگر کسی رتبه بالایی آورده باشد و نخواهد سال بعدی اش پشت کنکور بماند خب بعضی رشته های خوب میتوان در بین رشته های با سوبق پیدا کرد!!
کدام شانس قبولی بالاتری دارد؟
از نظر بهترین مشاوران انتخاب رشته تهران در رشته‌های با آزمون که گزینش با رتبه کنکور انجام میشود، شانس قبولی مستقیماً به رتبه و تراز شما در کنکور بستگی دارد. هرچه رتبه بهتر باشد، شانس قبولی در رشته‌های مرغوب‌تر و دانشگاه‌های بهتر مانند دانشگاه‌های سراسری روزانه بیشتر است. رقابت در این رشته‌ها بسیار شدیدتر است و شانس قبولی برای رتبه‌های پایین‌تر به شدت کاهش می‌یابد.
در رشته‌های بدون آزمون که گزینش با معدل و سوابق انجام میشود، خبری از رتبه کنکور نیست و گزینش صرفاً بر اساس معدل (کتبی دیپلم برای نظری، کل دیپلم برای فنی‌وحرفه‌ای) و ظرفیت دانشگاه انجام میشود. شانس قبولی شما به چند عامل بستگی دارد. اول، معدل شما؛ معدل بالاتر شانس بیشتری ایجاد می‌کند، اما یک عدد ثابت و تضمینی برای همه رشته‌ها وجود ندارد. دوم، انتخاب رشته هوشمندانه؛ شانس قبولی در یک رشته خاص مثل مهندسی کامپیوتر به ظرفیت آن دانشگاه خاص و تعداد افرادی که با معدل‌های بالاتر از شما آن رشته را انتخاب کرده‌اند بستگی دارد. بنابراین، انتخاب رشته‌های کم‌رقابت‌تر یا دانشگاه‌های شهرهای مختلف می‌تواند شانس شما را به طور قابل توجهی افزایش دهد. سوم، نوع مدرک دیپلم؛ برای برخی رشته‌های بدون آزمون، ممکن است ضریب تأثیر معدل برای دیپلم‌های مرتبط و غیرمرتبط متفاوت باشد.
نکته مهم دیگر این است که چون در رشته‌های بدون آزمون می‌توانید از همه گروه‌های آزمایشی انتخاب کنید، شانس قبولی شما به طور طبیعی بالاتر می‌رود، چون می‌توانید از ظرفیت‌های همه گروه‌ها استفاده کنید و فقط به گروه خودتان محدود نیستید.
مقایسه خلاصه دو نوع رشته
برای اینکه تصویر کامل‌تری داشته باشید، خلاصه تفاوت‌ها را مرور می‌کنیم. در رشته‌های با آزمون، ملاک پذیرش رتبه و تراز کنکور به همراه سوابق تحصیلی است، محدودیت گروه آزمایشی وجود دارد و فقط از گروه خودتان می‌توانید انتخاب کنید، شرط مجاز به انتخاب رشته بودن اعمال میشود، محدودیت نوع مدرک دیپلم وجود دارد و نیاز به شرکت در کنکور هست. در رشته‌های صرفاً با سوابق تحصیلی، ملاک پذیرش فقط معدل (کتبی یا کل دیپلم) است، محدودیت گروه آزمایشی وجود ندارد و از همه گروه‌ها می‌توانید انتخاب کنید، شرط مجاز به انتخاب رشته بودن اعمال نمیشود، محدودیت نوع مدرک دیپلم وجود ندارد و نیاز به شرکت در کنکور نیست؛ حتی غایبان کنکور هم می‌توانند انتخاب کنند. هر دو نوع رشته هم در همان یک فرم ۱۵۰ تایی انتخاب رشته قابل درج هستند.
حالا کدام را انتخاب کنیم؟
پاسخ این سؤال به شرایط شما بستگی دارد. اگر در گروه آزمایشی مرتبط هستید و رتبه خوبی در کنکور دارید، رشته‌های با آزمون می‌توانند گزینه‌های مناسب‌تری باشند، به‌ویژه اگر به دنبال رشته‌های پرطرفدار مثل پزشکی یا مهندسی در دانشگاه‌های برتر هستید. اما اگر معدل دیپلم خوبی دارید و می‌خواهید بدون درگیر شدن با محدودیت‌های گروه آزمایشی و شرط مجاز بودن، شانس خود را امتحان کنید، رشته‌های صرفاً با سوابق تحصیلی انتخاب هوشمندانه‌ای هستند.
بهترین راه این است که از هر دو مسیر استفاده کنید. یعنی در همان فرم ۱۵۰ تایی، هم رشته‌های با آزمون گروه خودتان را بنویسید و هم رشته‌های بدون آزمون از هر گروهی که به آن‌ها علاقه دارید. اینطوری شانس قبولی خود را به حداکثر می‌رسانید و هیچ فرصتی را از دست نمی‌دهید.
تنها نکته‌ای که نباید فراموش کنید این است که حتماً دفترچه راهنمای انتخاب رشته را مطالعه کنید تا نوع پذیرش هر رشته و دانشگاه را دقیق بدانید. عنوان «بدون آزمون» به‌تنهایی کیفیت یک رشته را مشخص نمی‌کند و پذیرش با آزمون هم به‌تنهایی نمی‌تواند یک رشته را برای همه داوطلبان مناسب کند. تناسب رشته با شرایط، علاقه و اهداف شما اهمیت بیشتری دارد.
دیدگاهتان را بنویسید